Czasowniki w portugalskim brazylijskim: prosta koniugacja (z tabelami)
Opanuj czasowniki -ar, -er i -ir w czasie teraźniejszym oraz cztery nieregularne, których użyjesz każdego dnia.
Jak działają czasowniki portugalskie?
Czasowniki portugalskie zmieniają końcówki, aby dopasować się do tego, kto wykonuje czynność. Większość regularnych czasowników należy do trzech grup: -ar, -er i -ir. Odrzucasz końcówkę i dodajesz nową dla każdej osoby. Naucz się tych trzech wzorców oraz czterech nieregularnych czasowników, a poradzisz sobie z większością codziennych brazylijskich rozmów.
Jakie są trzy grupy czasowników portugalskich?
Każdy czasownik portugalski w formie podstawowej (bezokolicznik) kończy się na jeden z trzech sposobów: -ar, -er lub -ir. Ta końcówka mówi ci, którego wzorca koniugacji się trzymać. Gdy znasz wzorzec, możesz koniugować setki czasowników portugalskich bez zapamiętywania każdego z osobna.
W Brazylii w znaczeniu „ty" prowadzi você zamiast tu. Usłyszysz też bez przerwy a gente („a ŻEN-czi"). Znaczy „my", ale przyjmuje tę samą końcówkę co ele/ela (on/ona). Więc a gente fala znaczy „my mówimy", zbudowane gramatycznie jak ele fala.
Oto trzy wzorcowe czasowniki, których użyjemy:
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| falar | fa-LAR | mówić |
| comer | ko-MER | jeść |
| abrir | a-BRIR | otwierać |
Zwróć uwagę na końcówki: fal-ar, com-er, abr-ir. Odrzuć je, a zostanie ci temat (fal-, com-, abr-). Do tego tematu dodajesz nowe końcówki. To cały sekret.
Jak koniugować regularne czasowniki -ar?
Grupa -ar jest zdecydowanie największa, więc ten wzorzec opłaca się najbardziej. Weź falar (mówić), odrzuć -ar i dodaj poniższe końcówki. Większość regularnych czasowników -ar zachowuje się dokładnie tak.
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu falo | e-u FA-lu | ja mówię |
| você fala | wo-SE FA-la | ty mówisz |
| ele / ela fala | E-li / E-la FA-la | on / ona mówi |
| nós falamos | nos fa-LA-mus | my mówimy |
| eles / elas falam | E-lis / E-las FA-łaun | oni / one mówią |
Chcesz powiedzieć „my" na luźny brazylijski sposób? Użyj a gente fala („a ŻEN-czi FA-la"). Jest wszędzie w mowie i przyjmuje końcówkę fala, a nie falamos.
Wymień temat i masz dowolny czasownik -ar. Trabalhar (pracować) staje się eu trabalho, você trabalha, nós trabalhamos. Te same końcówki, nowy temat. Właśnie odblokowałeś dziesiątki czasowników.
Jak koniugować regularne czasowniki -er i -ir?
Grupy -er i -ir są mniejsze i niemal identyczne. Ich końcówki różnią się tylko w formie nós. Oto comer (jeść):
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu como | e-u KO-mu | ja jem |
| você come | wo-SE KO-mi | ty jesz |
| ele / ela come | E-li / E-la KO-mi | on / ona je |
| nós comemos | nos ko-ME-mus | my jemy |
| eles / elas comem | E-lis / E-las KO-mejn | oni / one jedzą |
Teraz abrir (otwierać). Przyjrzyj się uważnie: jedyna zmiana w stosunku do comer to comemos kontra abrimos.
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu abro | e-u A-bru | ja otwieram |
| você abre | wo-SE A-bri | ty otwierasz |
| ele / ela abre | E-li / E-la A-bri | on / ona otwiera |
| nós abrimos | nos a-BRI-mus | my otwieramy |
| eles / elas abrem | E-lis / E-las A-brejn | oni / one otwierają |
Widzisz wzorzec? -er i -ir dzielą -o, -e, -e, -em i rozchodzą się tylko na -emos kontra -imos. Naucz się jednego, a niemal znasz drugi.
Jakie są kluczowe nieregularne czasowniki portugalskie?
Kilka czasowników nie chce trzymać się wzorców, a akurat to te, których będziesz używać najczęściej. Te cztery są obowiązkowe: ser i estar (oba „być"), ter (mieć) i ir (iść). Zapamiętaj je jako całe tabele.
ser („SER"), trwałe „być":
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu sou | e-u so | ja jestem |
| você é | wo-SE e | ty jesteś |
| ele / ela é | E-li / E-la e | on / ona jest |
| nós somos | nos SO-mus | my jesteśmy |
| eles / elas são | E-lis / E-las saun | oni / one są |
estar („es-TAR"), tymczasowe „być":
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu estou | e-u es-TO | ja jestem |
| você está | wo-SE es-TA | ty jesteś |
| ele / ela está | E-li / E-la es-TA | on / ona jest |
| nós estamos | nos es-TA-mus | my jesteśmy |
| eles / elas estão | E-lis / E-las es-TAUN | oni / one są |
ter („TER"), mieć:
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu tenho | e-u TE-nju | ja mam |
| você tem | wo-SE tejn | ty masz |
| ele / ela tem | E-li / E-la tejn | on / ona ma |
| nós temos | nos TE-mus | my mamy |
| eles / elas têm | E-lis / E-las tejn | oni / one mają |
ir („IR"), iść:
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| eu vou | e-u wo | ja idę |
| você vai | wo-SE waj | ty idziesz |
| ele / ela vai | E-li / E-la waj | on / ona idzie |
| nós vamos | nos WA-mus | my idziemy |
| eles / elas vão | E-lis / E-las waun | oni / one idą |
Ser czy estar: którego „być" użyć?
Zarówno ser, jak i estar znaczą „być" i to potyka każdego początkującego. Prosta zasada: ser dotyczy tego, czym coś jest (trwałe cechy), a estar tego, jak coś jest w tej chwili (obecne stany).
Użyj ser do tożsamości, pochodzenia, zawodu i osobowości. Eu sou brasileiro („e-u so bra-zi-LEJ-ru") znaczy „jestem Brazylijczykiem" (mówi mężczyzna; kobieta mówi brasileira, „bra-zi-LEJ-ra"). To się jutro nie zmieni.
Użyj estar do nastrojów, miejsc i tymczasowych stanów. Eu estou cansado („e-u es-TO kan-SA-du") znaczy „jestem zmęczony" (kobieta mówi cansada, „kan-SA-da"). Po drzemce poczujesz się lepiej.
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie | Dlaczego |
|---|---|---|---|
| ela é alta | E-la e AL-ta | ona jest wysoka | trwała cecha (ser) |
| ela está feliz | E-la es-TA fe-LIS | ona jest szczęśliwa | nastrój w tej chwili (estar) |
| eu sou professor | e-u so pro-fe-SOR | jestem nauczycielem | zawód (ser) |
| eu estou em casa | e-u es-TO ejn KA-za | jestem w domu | miejsce (estar) |
Szybki test: jeśli do polskiego zdania pasuje „w tej chwili", sięgnij po estar. W przeciwnym razie ser.
Których czasowników portugalskich nauczyć się najpierw?
Zacznij od czasowników, których naprawdę użyjesz pierwszego dnia. Cztery nieregularne powyżej plus te regularne czasowniki portugalskie pokrywają ogromną część prawdziwej rozmowy. Naucz się najpierw ich form eu i você w czasie teraźniejszym, a od razu zbudujesz podstawowe zdania.
| Portugalski | Wymowa | Znaczenie | Grupa |
|---|---|---|---|
| falar | fa-LAR | mówić | -ar |
| morar | mo-RAR | mieszkać | -ar |
| trabalhar | tra-ba-LJAR | pracować | -ar |
| gostar | gos-TAR | lubić | -ar |
| comer | ko-MER | jeść | -er |
| beber | be-BER | pić | -er |
| querer | ke-RER | chcieć | -er (niereg.) |
| abrir | a-BRIR | otwierać | -ir |
| partir | par-CZIR | wyjeżdżać / odjeżdżać | -ir |
| fazer | fa-ZER | robić | -er (niereg.) |
Przydatne wyrażenie: eu gosto de café („e-u GOS-tu dżi ka-FE") znaczy „lubię kawę". Zwróć uwagę na de po gostar. W Brazylii gostar prawie zawsze łączy się z de.
Jak koniugować regularny czasownik portugalski
- 1Znajdź końcówkę bezokolicznika
Spójrz na czasownik podstawowy i sprawdź, czy kończy się na -ar, -er czy -ir. Falar kończy się na -ar, comer na -er, a abrir na -ir. Ta końcówka decyduje, którego wzorca użyjesz.
- 2Usuń końcówkę, aby uzyskać temat
Odetnij -ar, -er lub -ir. Falar staje się fal-, comer staje się com-, a abrir staje się abr-. Ten temat pozostaje taki sam we wszystkich formach.
- 3Wybierz osobę
Zdecyduj, kto wykonuje czynność: eu (ja), você (ty), ele/ela (on/ona), nós (my) lub eles/elas (oni/one). W luźnej brazylijskiej mowie używaj a gente dla „my", koniugowanego jak ele/ela.
- 4Dodaj pasującą końcówkę
Dla czasowników -ar dodaj -o, -a, -a, -amos, -am. Dla czasowników -er dodaj -o, -e, -e, -emos, -em. Dla czasowników -ir dodaj -o, -e, -e, -imos, -em. Więc fal- plus -amos daje nós falamos (my mówimy).
- 5Sprawdź akcent i wypowiedz
Przeczytaj wynik na głos. Eu falo to FA-lu, você fala to FA-la. Wypowiedzenie potwierdza, że końcówka brzmi poprawnie, i utrwala wzorzec w pamięci.
TL;DR: czasowniki portugalskie w skrócie
Trzy grupy
Każdy czasownik kończy się na -ar, -er lub -ir. Końcówka mówi ci, którego wzorca koniugacji się trzymać.
Odrzuć i dodaj
Usuń końcówkę bezokolicznika, aby uzyskać temat, a następnie dodaj końcówkę właściwą dla osoby.
Bliźniaki -er i -ir
Dzielą końcówki wszędzie z wyjątkiem nós: comemos kontra abrimos. Naucz się jednego, a niemal znasz drugi.
Prowadź z você
W Brazylii mówisz você na „ty" i a gente na luźne „my", które przyjmuje końcówkę ele/ela.
Cztery niezbędne nieregularne
Ser, estar, ter i ir łamią zasady, ale pojawiają się bez przerwy. Zapamiętaj je jako pełne tabele.
Ser kontra estar
Ser jest do trwałych cech (sou brasileiro). Estar jest do stanów w danej chwili (estou cansado).
Ucz się dalej portugalskiego brazylijskiego
Dobra robota. Rozwijaj to dzięki kolejnym darmowym lekcjom portugalskiego dla początkujących.