Do widzenia po portugalsku: tchau, até logo i 13 sposobów na pożegnanie

13 sposobów, żeby powiedzieć do widzenia po portugalsku

Cały zestaw w jednym miejscu. Na co dzień i tak sięgniesz po tchau, a reszta tabeli służy do dopasowania tonu. Wszystko poniżej to brazylijski portugalski, chyba że zaznaczono inaczej.

Trzy pozycje mają ostrzeżenie na etykiecie. Fui i falou to czysty slang, więc trzymaj je wśród znajomych, z dala od skrzynki szefa. Valeu ciągnie w tę samą stronę i pracuje na dwa etaty, bo znaczy też luźne dzięki — piszemy o tym w dziękuję po portugalsku. Z adeus jest zupełnie inny kłopot.

Adeus: do widzenia po portugalsku, którego lepiej nie mówić

Wpisz "do widzenia" w słownik polsko-portugalski, a pierwsze, co zobaczysz, to adeus. Tłumaczenie jest formalnie poprawne i praktycznie jest pułapką, bo adeus nie odpowiada polskiemu do widzenia. Odpowiada polskiemu żegnaj. I tak samo jak żegnaj, brzmi jak zamykanie drzwi na klucz.

Słowo pochodzi od średniowiecznego łacińskiego ad Deum, "Bogu", od tego samego korzenia co francuskie adieu i hiszpańskie adiós. Ciężar tego pochodzenia nigdy z niego nie zniknął.

W Brazylii adeus to pożegnanie z doczepioną kropką. Wiktionary stawia sprawę jasno: w Portugalii adeus znaczy po prostu do widzenia, a w Brazylii rezerwuje się je zwykle na długie lub ostateczne rozstania. Powiedz je znajomemu, który wyskakuje po kawę, a dostaniesz zdziwione spojrzenie, śmiech albo lekko zaniepokojone "wszystko u ciebie dobrze?".

Jak to właściwie brzmi dla brazylijskiego ucha? Na dwa sposoby, zależnie od miny. Powiedziane cicho, jest pożegnaniem przy bramce na lotnisku i naprawdę wzrusza. Powiedziane płasko, jest zimne: to słowo na moment, w którym masz kogoś dość i chcesz, żeby ta osoba o tym wiedziała. Żadna z tych scen nie pasuje do zwykłego wyjścia z biura.

Naprawa nic nie kosztuje. Używaj tchau. Nawet kiedy rozstanie naprawdę jest duże, Brazylijczycy łagodzą je uściskiem i słowem se cuida, zamiast sięgać po adeus. Zostaw je na chwile, w których po polsku padłoby żegnaj, a nigdy go nie użyjesz źle.

Jedno uczciwe zastrzeżenie: w Portugalii nic z tego nie obowiązuje. Portugalczycy mówią adeus w sklepach i na ulicy bez cienia dramatu. Jeśli uczysz się portugalskiego europejskiego, traktuj je jak zwykłe, odrobinę oficjalne do widzenia.

Rodzina até: do zobaczenia, do jutra, do soboty

Oto schemat, który odblokowuje połowę listy — i masz go już po polsku. Até znaczy "do". To cały sekret. Każde pożegnanie zbudowane na até jest urwanym zdaniem, dokładnie jak nasze do jutra czy do soboty: até logo to "do wkrótce", até amanhã to "do jutra", a até mais to "do więcej", skrót od até mais ver, czyli do zobaczenia więcej.

Różnica jest jedna: polskie do wymaga dopełniacza, a portugalskie até bierze po prostu następne słowo bez żadnych zmian. Poza tym wzór działa identycznie, więc gdy raz go zobaczysz, zbudujesz własne pożegnania. Wyceluj até w dowolny moment w przyszłości i masz gotowe wyjście.

Brazylijczycy skracają to jeszcze bardziej. Samo "Até!" działa jak nasze urwane "nara!", a kiedy raz zaczniesz je wyłapywać, usłyszysz je wszędzie.

Tchau: skąd Brazylia wzięła swoje ulubione pa

Tchau znaczy "pa" i jest importem. Słowo zapożyczono z włoskiego ciao, które dotarło do Brazylii z falą włoskich imigrantów przybywających od lat 70. XIX wieku i osiadających głównie wokół São Paulo. Portugalski przepisał je potem pod własne zasady zapisu: włoski oddaje ten dźwięk przez c, portugalski pisze tch. To samo słowo, nowy paszport.

Jedna różnica ma spore znaczenie i akurat tutaj polski nie pomaga, tylko przeszkadza. Nasze cześć działa w obie strony, na powitanie i na pożegnanie — zupełnie jak włoskie ciao. Portugalskie tchau działa wyłącznie na wyjściu. Przywitaj kogoś słowem tchau, a przypadkiem każesz mu się wynosić. Na wejście masz oi albo olá, o czym piszemy w przewodniku po powitaniach po portugalsku.

Tchau daje się też rozciągać. Podwojone tchau tchau robi się cieplejsze i trochę śpiewne, dokładnie jak nasze pa pa. Zdrobnienie tchauzinho ("czał-ZI-niu"), dosłownie "małe pa", brzmi czule i pojawia się w wiadomościach bez przerwy. Portugalia używa tego samego słowa, często pisanego chau albo xau.

Jak napisać do widzenia po portugalsku w wiadomości i mailu

Pismo ma własny zestaw pożegnań, a rejestr widać na ekranie o wiele wyraźniej niż w mowie. Jedna zasada załatwia większość przypadków: dopasuj zakończenie do początku. Formalne Prezado na górze potrzebuje formalnego zamknięcia na dole.

Dwie rzeczy zaskakują tu uczących się. Brazylijczycy podpiszą się słowem abraços pod mailem do kogoś, kogo nigdy nie widzieli na oczy, o ile wiadomość nie jest sztywna i urzędowa — brzmi to więc znacznie mniej poufale, niż wyglądałoby polskie "ściskam" pod pismem do obcej osoby. A beijos nie jest domyślnie romantyczne: Brazylijki wysyłają je znajomym obu płci bez chwili zastanowienia. Jeśli wolisz nie zgadywać, atenciosamente nigdy nie będzie złą odpowiedzią.

Boa noite: pożegnanie, które jest też powitaniem

Po zmroku boa noite ("BO-a NOJ-czi") robi dwie rzeczy naraz i tu portugalski jest oszczędniejszy od polskiego. My mamy dwa osobne zwroty: dobry wieczór na wejściu i dobranoc na wyjściu. Portugalski obchodzi się jedną parą słów. Wejdź do restauracji o 20:00 — to "dobry wieczór". Wyjdź o 23:00 — te same dwa słowa znaczą "dobranoc". Nikt się nie gubi, bo kierunek, w którym idziesz, tłumaczy wszystko za ciebie.

To najbardziej eleganckie wyjście z wieczornego spotkania i świetnie się z resztą skleja: "Boa noite, tchau!" albo "Boa noite, até amanhã!". Więcej o tym zwrocie, łącznie z tym, co powiedzieć komuś, kto idzie spać, znajdziesz w pełnym przewodniku po boa noite po portugalsku.

Brazylijskie pożegnanie na raty

Teraz część kulturowa, przed którą nie ostrzegają żadne rozmówki. W Brazylii wychodzenie jest procesem, a nie momentem. Pożegnanie schodzi warstwami, a skracanie go bywa odbierane jako oschłość — mniej więcej tak, jakby ktoś rozłączył się w połowie zdania.

Typowe wyjście składa się z kilku ruchów. "Então tá bom" (no dobra, to tyle) sygnalizuje, że się zwijasz. "A gente se fala" (odezwiemy się) zostawia drzwi uchylone. Potem se cuida, może um abraço, i dopiero po tym wszystkim finałowe tchau tchau. Daj temu kilka minut i nikogo nie poganiaj.

Część fizyczna zależy od regionu. Cmoknięcie w policzek jest standardem między dwiema kobietami oraz między kobietą a mężczyzną, mężczyźni zwykle podają sobie ręce albo się ściskają. Liczba zależy od miejsca: jeden całus to norma w São Paulo, dwa w Rio de Janeiro i w większości kraju, trzy w niektórych regionach. Pomyłka kończy się śmiechem i jest codziennym drobiazgiem, więc nie ma się co spinać.

Wszystko to jest lustrzanym odbiciem brazylijskiego powitania, które też przychodzi z pytaniem o samopoczucie zamiast jednego słowa. Jeśli jeszcze go nie znasz, zacznij od jak się masz po portugalsku, a będziesz mieć oba końce rozmowy.