Portugalski (Brazylia)
Gramatyka portugalska (Brazylia)
Wszystkie tematy gramatyczne kursu od A1 do C2: krótka odpowiedź, schematy, typowe błędy i ćwiczenie do każdego.
A1Początkujący
- Sounds, spelling & accent marksPięć znaków diakrytycznych, nh i lh, brazylijskie ti/di i miejsce akcentuSons, ortografia e acentos
- Subject pronouns & the spoken person systemTrzy formy czasownika w mowie, a gente kontra nós, o senhor i regionalne tuPronomes pessoais e o sistema de pessoas (você, a gente)
- Noun gender & pluralKońcówki zdradzające rodzaj (-ção, -dade, -ema) i liczba mnoga na -ões, -ães, -isGênero e plural dos substantivos
- Definite & indefinite articleso, a, um, uma oraz rodzajnik przy krajach i imionach: o BrasilArtigos definidos e indefinidos
- Contractions: preposition + article/pronounObowiązkowe formy ściągnięte: do, no, ao, à, pelo, dele, nela, nissoContrações: no, na, do, da, ao, pelo, dele
- Present indicative: regular -ar/-er/-ir verbsKońcówki typu falo, come, abrimos i czas teraźniejszy w znaczeniu przyszłymPresente do indicativo: verbos regulares
- ser & estar: forms and core usesser: pochodzenie, zawód, godzina; estar: nastrój, miejsce; do tego tô i táSer e estar: formas e usos básicos
- ser or estar? (A1 contrasts)Na stałe czy w tej chwili: é chato, tá chato oraz tô de fériasSer ou estar? (contrastes básicos)
- Core irregular verbs in the presenttenho, vou, faço, posso, sei: 13 kluczowych czasowników, najpierw forma euVerbos irregulares essenciais no presente
- ter: possession, age, obligation (ter que)Tenho 30 anos, tenho que ir oraz wyrażenia ter medo, ter razãoTer: posse, idade e obrigação (ter que)
- Existential tem (speech) vs há (writing)Zawsze w liczbie pojedynczej (tem dois bancos) oraz formy przeszłe tinha, teve, havia, houveExistência: tem (fala) e há (escrita)
- Verb + infinitive: querer, poder, precisar, saber, dever, conseguirQuero ir, sei nadar, não consigo dormir; precisar de tylko przed rzeczownikiemVerbo + infinitivo: querer, poder, precisar, saber, dever, conseguir
- ir + infinitive: the spoken futurePlany, przewidywania typu vai chover oraz vamos i bora w znaczeniu „chodźmy”Ir + infinitivo: o futuro da fala
- estar + gerund (progressive)-ando, -endo, -indo: to, co trwa teraz lub przez jakiś czas (tá chovendo)Estar + gerúndio (ação em andamento)
- Questions & question words (incl. cadê)o que, qual, quanto, wtrącone é que i odpowiedź przez powtórzenie czasownikaPerguntas e interrogativos (incl. cadê)
- Negation: não, nada, ninguém, nunca, nemPodwójne przeczenie (não tem ninguém), nem, também não, não… maisNegação: não, nada, ninguém, nunca, nem
- Demonstratives & place adverbsPotoczne esse kontra aquele, isso kontra aquilo oraz aqui, aí, ali, láDemonstrativos e advérbios de lugar (esse, aquele, aqui, aí, lá)
- Possessives & the dele/dela fixForma zależna od rzeczy posiadanej, seu jako „twój” i o carro delePossessivos (meu, seu, nosso) e dele/dela
- Adjective agreement & positionnovo, nova, novas; feliz dla obu rodzajów; velho amigo kontra amigo velhoAdjetivos: concordância e posição
- Quantity words: muito, pouco, mais, menos, bastante, demaismuitas pessoas, ale muito bonitas, oraz demais w znaczeniu „za dużo”Quantificadores: muito, pouco, mais, menos, bastante, demais
- gostar de & expressing likesgosto do Brasil, gosto dela oraz adoro, odeio, prefiro bez deGostar de e preferências
- Numbers, time, dates & pricesduas, duzentas, às oito e meia, R$ 12,50 i meia jako szóstkaNúmeros, horas, datas e preços
- Prepositions of place and time (basic)em, pra, perto de, embaixo de oraz às oito, na segundaPreposições de lugar e tempo (básico)
- Linking words I: e, mas, ou, porque, quando, quemas, porque, então, para + bezokolicznik i acho que, zawsze z queConectores básicos: e, mas, ou, porque, quando, que
A2Podstawowy
- More irregular & stem-changing presentsponho, trago, peço, prefiro, durmo, sobe, passeio i wzorce ich odmianyMais irregulares e verbos com alternância no presente
- Reflexive verbs & daily routineme levanto, a gente se vê, zaimek przed czasownikiem, często pomijanyVerbos pronominais e rotina
- Pretérito perfeito: regular verbsfalei, comeu, abriram, cheguei oraz já, ainda não i acabei dePretérito perfeito: verbos regulares
- Pretérito perfeito: irregular verbsfui, tive, fiz, disse, vim, quis; ser i ir mają wspólne fuiPretérito perfeito: irregulares
- Pretérito imperfeitofalava, comia, era, tinha: nawyki, opisy tła i tava dormindoPretérito imperfeito
- Perfeito vs imperfeitoTło czy wydarzenie: tava chovendo quando eu saí oraz sabia kontra soubePerfeito ou imperfeito? (narrar no passado)
- Time expressions: faz/há, desde, atrás, já, aindafaz/há + czas w znaczeniu „od” i „temu”, a także desde, atrás, daqui aExpressões de tempo: faz/há, desde, atrás, já, ainda
- Object pronouns as spokenMe liga, vi ele ontem, pomijane dopełnienie oraz pra mim, comigoPronomes objeto na fala: me, te, lhe, ele/ela, comigo
- Imperative & polite requestsPotoczne vem, fala kontra standardowe venha, fale oraz uprzejme dá praImperativo e pedidos (fala!, fale, pode…?)
- Comparatives & superlativesmais caro do que, tão bom quanto, melhor, maior oraz caríssimoComparativos e superlativos
- ficar: stay, become, be locatedfiquei feliz, onde fica, fica com o troco i ficou falandoFicar: ficar, tornar-se, localizar-se
- saber vs conhecersei nadar kontra conheço o Rio, a w przeszłości conheci i soubeSaber ou conhecer?
- pedir vs perguntarpedir a conta kontra perguntar onde fica oraz fazer uma perguntaPedir ou perguntar?
- Adverbs in -mente & degree wordsrapidamente, potoczne fala rápido oraz bem, super, meio, pra carambaAdvérbios em -mente e intensificadores
- por vs para (first pass)para: cel i odbiorca; por: trasa, przyczyna, cena; do tego pelo, pelaPor e para (1ª parte) + pelo/pela
- Deixis: ir/vir, levar/trazervem cá kontra vou aí, traz kontra leva i Já vou! („już idę”)Ir ou vir? Levar ou trazer?
- Futuro do presente (recognition + formal use)falarei, farei, será que i ich miejsce w wiadomościach i ogłoszeniachFuturo do presente (falarei)
- Politeness: queria, gostaria, poderia, seriaGotowe zwroty: queria um café, gostaria de, você podia, teria comoCortesia: queria, gostaria, poderia, seria
- Diminutives (-inho/-zinho)casinha kontra cafezinho, pãezinhos oraz rapidinho, um minutinho w mowieDiminutivo (-inho, -zinho)
- tudo vs todo & indefinite pronouns Itodo dia kontra o dia todo, todo mundo, alguém, alguma coisa, cadaTudo ou todo? Alguém, ninguém, algo, nada, cada
- Feeling states: estar com, ter, ficar com, dartô com fome, tenho medo, fiquei com raiva i isso me dá sonoEstados físicos e emoções: estar com, ter, ficar com, dar
- Questions II: why/because spellings, tags, indirect questionsCztery zapisy por que, dopowiedzenia typu né i você sabe onde…Perguntas II: por que/porque/por quê, né?, perguntas indiretas
- Past participles & the pluperfect (tinha feito)feito, dito, visto, aberto i czas zaprzeszły: já tinha começadoParticípio e mais-que-perfeito composto (tinha feito)
- Linking words IIKolejność zdarzeń i przyczyny: aí, por isso, como, enquanto, depois deConectores II: então, aí, por isso, como, enquanto, se
- Relative clauses with que (basic)o livro que comprei – nigdy bez que, a do tego o que i ondeOrações relativas com que (básico)
B1Średnio zaawansowany
- Present subjunctive: formsOd formy eu (faço → faça), zmiany pisowni i siedem wyjątkówPresente do subjuntivo: formas
- Subjunctive after wishes, requests & emotionsQuero que você venha, tomara que i kiedy wystarczy bezokolicznikSubjuntivo com desejo, pedido e emoção
- Subjunctive after doubt, denial & impersonal expressionsDuvido que czy acho que, é importante que, talvez i será queSubjuntivo com dúvida, negação e expressões impessoais
- Subjunctive in adverbial clauses I: purpose & timepara que, antes que, sem que czy para, antes de + bezokolicznikSubjuntivo em orações adverbiais I: finalidade e tempo
- Subjunctive in relative clausesOsoby i rzeczy szukane, nieznane lub nieistniejące: alguém que fale japonêsSubjuntivo em orações relativas
- Future subjunctive: formsOd fizeram do fizer: temat czasu przeszłego i pułapka ver/virFuturo do subjuntivo: formas
- Future subjunctive: usesse chover, assim que eu souber, quem quiser: niepewne zdarzenia w przyszłościFuturo do subjuntivo: usos (se, quando, quem quiser)
- Imperfect subjunctiveFormy na -sse: po czasie przeszłym, se eu fosse, como sePretérito imperfeito do subjuntivo
- Conditional sentences: real and unrealSe chover czy se eu tivesse, viajaria i potoczne viajava, a także casoOrações condicionais (reais e hipotéticas)
- Futuro do pretérito (conditional)Końcówki -ia, faria/diria/traria, uprzejme prośby, przyszłość w przeszłościFuturo do pretérito (condicional)
- Personal infinitive IBezokolicznik z końcówkami osobowymi po para, antes de, sem: vocês saíremInfinitivo pessoal I
- Relative pronouns: quem, onde, o que, preposition + quecom quem, em que, cujo, o qual: przyimek na początkuPronomes relativos: quem, onde, o que, preposição + que
- Por vs para: the full systemPrzyczyna, zamiana i trasa kontra cel, termin i opinia; pelo, pelaPor e para (sistematização)
- Perfeito composto: tenho feito (“I’ve been doing”)Czynność powtarzana do dziś, a nie jednorazowa (já terminei)Pretérito perfeito composto (tenho feito)
- Clitic placement by register & written object pronounsMe diz w mowie, diga-me w piśmie, wyrazy ściągające zaimek, -lo, -la, -noColocação pronominal por registro e pronomes o/a/lhe na escrita
- Passive voice with ser (and estar / ficar + participle)A casa foi vendida, sprawca z pelo/pela, estar czy ficar + imiesłówVoz passiva com ser (e estar + particípio)
- Double participles (aceitado / aceito)tinha aceitado czy foi aceita oraz pago, ganho, gasto z terParticípios duplos (aceitado/aceito)
- Crase (à, às, àquele)Kiedy a + a daje à: test rodzaju męskiego, godziny, nazwy miejscCrase (à, às, àquele)
- Verbs with prepositions (regência I)precisar de, pensar em, sonhar com, ligar para i potoczne skrótyVerbos com preposição (regência I)
- Causatives: deixar, mandar, fazer + infinitivePozwolić, zlecić, sprawić: deixa eu ver, mandei consertar, me fez rirCausativos: deixar, mandar, fazer + infinitivo
- Indefinites II: algum, nenhum, qualquer, cada, outro, vários, ambosUzgadnianie, miejsce nenhum i różnica między algum a qualquerIndefinidos II: algum, nenhum, qualquer, cada, outro, vários, ambos
- Word formation I: suffixes and prefixesRodziny wyrazów z -ção, -mento, -dor, -vel, -dade oraz des-, in-, re-Formação de palavras I
- Reported speech I: disse que, perguntou seNastępstwo czasów (estou → estava) oraz aqui, hoje, amanhã w mowie zależnejDiscurso indireto I
- Impersonal and passive se; generic subjectsVendem-se casas, precisa-se de, roubaram meu celular, você w znaczeniu ogólnymSe impessoal e apassivador; sujeitos genéricos
- Aspectual periphrases I: começar a, parar de, voltar a…Początek, koniec, powrót, ciągłość: voltar a, deixar de, acabar de, costumarPerífrases verbais I (começar a, voltar a, parar de)
B2Wyżej średnio zaawansowany
- Compound subjunctives (tenha / tivesse / tiver feito)Czynności zakończone: tenha gostado, tivesse visto, quando tiver terminadoSubjuntivos compostos (tenha feito, tivesse feito, tiver feito)
- Conditional sentences III: unreal past & mixedSe eu tivesse sabido, teria ido; zdania mieszane, żal z devia terCondicionais irreais no passado e mistas
- Compound future & conditional: speculation and allegationterá feito przy terminach i domysłach, teria feito w doniesieniach mediówFuturo e condicional compostos: suposição e notícia não confirmada
- Sequence of tenses & reported speech IIQuero que venha czy queria que viesse; przytaczanie poleceń i życzeńCorrelação dos tempos e discurso indireto II
- Concession & condition connectivesMimo że i pod warunkiem że: embora, por mais que, caso, desde queConectores de concessão e condição (embora, mesmo que, desde que)
- Personal infinitive IIAo chegarmos, eles terem ligado, por terem feito; kiedy nie odmieniaćInfinitivo pessoal II
- Clefts & focus (é que, foi … que, o que … é)Wyróżnienie jednego elementu: foi a Ana que ligou, eu quero é pazClivagem e foco (é que, foi… que, o que… é)
- Topicalisation & left dislocationEsse filme, eu já vi: najpierw temat w mowie, zwykły szyk w piśmieTopicalização e deslocamento à esquerda
- ser/estar/ficar + adjective: meaning shiftsZielony czy niedojrzały, bystry czy żywy: ser verde, estar vivo, ficar ótimoSer, estar e ficar com adjetivos: mudanças de sentido
- Passive alternatives & agent demotionAprovaram a lei, a lei foi aprovada, aprovou-se: wybór według rejestruAlternativas à passiva e apagamento do agente
- Aspectual periphrases IIOstatnio, ciągle, stopniowo, w końcu: andar, viver, ir, acabar + gerundiumPerífrases verbais II (andar, viver, vir, acabar + gerúndio)
- Augmentatives & evaluative suffixescarrão, golaço, cabeludo, livreco: wielkość, podziw, ironia i pogardaAumentativos e sufixos avaliativos
- Register switching: spoken ↔ written BRtá → está, a gente → nós, vi ele → eu o vi i odwrotnieMudança de registro: fala ↔ escrita
- Discourse connectors for argument & writingalém disso, no entanto, portanto, ou seja, visto que i przecinki przy nichConectores para argumentação e escrita
- Reduced clauses I: gerund & infinitive clausesChegando em casa, ao sair, por estar doente: krótsze zdania podrzędneOrações reduzidas I: gerúndio e infinitivo
C1Zaawansowany
- Mesoclisis & formal enclisis (recognition)realizar-se-á, dir-se-ia: jak to czytać i jak Brazylijczycy tego unikająMesóclise e ênclise formal (reconhecimento)
- Frozen subjunctive formulae & legal future subjunctivecuste o que custar, se Deus quiser i futuro do subjuntivo w przepisachFórmulas fixas com subjuntivo e futuro do subjuntivo jurídico
- Simple pluperfect (literary)fizera, fora, dissera = tinha feito oraz potoczne Quem me deraMais-que-perfeito simples (literário)
- Regional & social variation in grammartu vai/vais, a gente czy nós, os menino, regionalne uai, oxeVariação regional e social na gramática
- Discourse markers in conversationné, tipo, aí, pois é, sei lá: do czego służą w rozmowieMarcadores conversacionais (né, tipo, então, aí, cara)
- Relative clauses: speech vs writinga menina que eu falei czy com quem falei; cujo w piśmieRelativas na fala e na escrita (cortadora, copiadora, cujo)
- Light verbs & idioms with dar, ficar, deixar, pegar, rolarCodzienne zwroty: dá pra, dar uma olhada, ficar de, pegar mal, rolarVerbos-suporte e expressões com dar, ficar, deixar, pegar, rolar
- Agreement norms in formal writing (concordância)Houve problemas, faltam três dias, a maioria votou: reguły, które mowa naginaConcordância na norma culta
- Academic register: nominalisation, impersonality & hedgingW pracach i raportach: a implementação de, verifica-se que, tende aRegistro acadêmico: nominalização, impessoalidade e modalização
- Formal regência (normative verb government)Norma czy mowa: assistir ao filme, preferir X a Y, implicarRegência formal (norma-padrão)
- Reduced clauses II: participial absolutes & compound formsFormalne skróty zdań: terminada a reunião, tendo dito isso, uma vez aprovadaOrações reduzidas II: particípio absoluto e formas compostas
- The many 'se'sSiedem funkcji se: jeśli, zwrotne, bierne, nieosobowe, ekspresywneOs vários 'se'
- Punctuation & paragraphing (the comma)Nigdy między podmiotem a orzeczeniem; wołacz, zdania względne, zdanie otwierającePontuação e paragrafação (vírgula)
- Stylistic inversion & emphatic word orderCzasownik na początku, wysunięcie: surgiram dúvidas, grande foi a surpresa, mal chegouInversão estilística e ordem enfática
C2Biegły
- Literary syntax: conjunctionless conditionals, em + gerund, nominal infinitiveSoubesse eu…, não fosse você, em se tratando de jako środek stylistycznySintaxe literária: condicional sem conjunção, em + gerúndio, infinitivo nominalizado
- Literary & archaic layer: vós, haver de, elevated connectorsDo lektury starych i podniosłych tekstów: vós, Vossa Excelência, hei de, outrossimCamada literária e arcaica: vós, haver de, conectores eruditos
- Figurative language & rhetorical devicesIronia, litota, hiperbola, eufemizm: não é nada mau, morrendo de fomeLinguagem figurada e recursos retóricos
- Prestige vs stigmatised variants & style-shiftingnós vai, menas, os menino, tá: społeczny wydźwięk każdego wariantuVariantes de prestígio e estigmatizadas; mudança de estilo
- Advanced word formation, neologisms & slang morphologyguarda-chuvas, niver, sextou, printar, -ização oraz korzenie tupi i afrykańskieFormação de palavras avançada, neologismos e gíria
- Pragmatics of Brazilian indirectness & politenessZaproszenia z grzeczności, vou ver jako delikatna odmowa, imagina i jeitinhoPragmática da cortesia e da indiretividade brasileira
- Cohesion & reference in sophisticated textseste/aquele, isto/isso, o referido, elipsa i unikanie o mesmoCoesão referencial em textos complexos